ബൊറാ ഗുഹയിലെ ചുണ്ണാമ്പ് ശില്പങ്ങൾ

കി​ഴ​ക്ക​ൻ​ ​തീ​ര​ത്തി​ന്റെ​ ​ര​ത്നം​ ​എ​ന്നാ​ണ് ​വി​ശാ​ഖ​പ​ട്ട​ണ​ത്തി​ന്റെ​ ​വി​ളി​പ്പേ​ര്.​ ​ഭാ​ര​ത​ത്തി​ന്റെ​ ​പ്ര​തി​രോ​ധ​ ​ഭൂ​പ​ട​ത്തി​ൽ​ ​സ്ഥാ​നം​ ​പി​ടി​ച്ച​ ​പ​ട്ട​ണം.​ ​ഈ​സ്റ്റേ​ൺ​ ​നേ​വ​ൽ​ ​ക​മാ​ൻ​ഡും,​​​ ​രാ​ജ്യ​ത്തെ​ ​ഏ​റ്റ​വും​ ​വ​ലി​യ​ ​ക​പ്പ​ൽ​ ​നി​ർ​മ്മാ​ണ​ ​ശാ​ല​ക​ളും​ ​പ്ര​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ന്ന​ത് ​ഇ​വി​ടെ​യാ​ണ്.​ ​ഇ​ന്ദി​രാ​ഗാ​ന്ധി​ ​സു​വോ​ള​ജി​ക്ക​ൽ​ ​മ്യൂ​സി​യം,​ ​നാ​വി​ക​സേ​ന​യു​ടെ​ ​യു​ദ്ധോ​പ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ളും​ ​മ​റ്റും​ ​പ്ര​ദ​ർ​ശ​ന​ത്തി​നു​ ​വ​ച്ച​ ​മ്യൂ​സി​യം,​​​ ​അ​ന്ത​ർ​വാ​ഹി​നി​ ​മ്യൂ​സി​യം​ ​തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​ ​ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ​ ​ന​ഗ​ര​ക്കാ​ഴ്ച​ക​ൾ​ ​ക​ണ്ടു​തീ​ർ​ന്നാ​ൽ,​​​ ​അ​രാ​ക്ക് ​വാ​ലി​ ​മ​ല​നി​ര​ക​ളു​ടെ​ ​സ്വ​പ്ന​തു​ല്യ​മാ​യ​ ​നൈ​സ​ർ​ഗി​ക​ ​ദൃ​ശ്യ​ഭം​ഗി​ ​നു​ക​രാ​നും,​​​ ​ബൊ​റാ​ ​ഗു​ഹ​ക​ൾ​ ​സ​ന്ദ​ർ​ശി​ക്കാ​നും​ ​കു​റ​ച്ചു​ ​ദൂ​രം​ ​യാ​ത്ര​യു​ണ്ട്.​വി​ശാ​ഖ​പ​ട്ട​ണം​ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ൽ​ ​നി​ന്ന് 97​ ​കി​ലോ​മീ​റ്റ​ർ​ ​ദൂ​ര​മു​ണ്ട്,​​​ ​അ​രാ​ക്ക​‌്‌​ ​വാ​ലി​യി​ലേ​ക്ക്.​ ​ആ​ന്ധ്ര​യി​ലെ​ ​ഊ​ട്ടി​ ​എ​ന്ന് ​വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന​ ​മ​ല​നി​ര​ക​ളി​ലെ​ ​വ​ള​വു​തി​രി​വു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​ ​സ​ഞ്ച​രി​ക്കു​മ്പോ​ൾ​ ​റോ​ഡു​ക​ൾ​ ​അ​വ​സാ​നി​ക്കു​ന്ന​ത് ​അ​ന​ന്ത​ഗി​രി​ ​കു​ന്നു​ക​ളു​ടെ​ ​ഓ​രം​ ​ചേ​ർ​ന്നു​കി​ട​ക്കു​ന്ന​ ​ബൊ​റാ​ ​ഗു​ഹാ​മു​ഖ​ത്താ​ണ്.​ ​ ചു​റ്റും​ ​ക​ല​പി​ല​ ​കൂ​ട്ടി​ ​ഓ​ടി​ച്ചാ​ടി​ ​ന​ട​ക്കു​ന്ന​ ​കു​ര​ങ്ങു​ക​ളു​ടെ​ ​സാ​ന്നി​ദ്ധ്യ​മൊ​ഴി​ച്ചാ​ൽ​ ​ഒ​രു​ ​ച​രി​ത്ര​ ​വി​സ്മ​യ​ത്തി​നു​ ​മു​ന്നി​ലാ​ണ് ​എ​ത്തി​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ത് ​എ​ന്ന​തി​ന്റെ​ ​ല​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ളൊ​ന്നും​ ​പു​റ​ത്തു​ ​കാ​ണി​ക്കാ​ത്ത​ ​പ്ര​കൃ​തി​!​നാ​ല്പ​തു​ ​രൂ​പ​ ​ടി​ക്ക​റ്റെ​ടു​ത്ത്,​​​ ​കൗ​ണ്ട​റും​ ​ക​ഴി​ഞ്ഞ് ​ഇ​ട​തൂ​ർ​ന്ന​ ​മ​ര​ക്കൂ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലൂ​ടെ​യു​ള്ള​ ​വ​ഴി​യി​ലൂ​ടെ​ ​ന​ട​ക്കു​മ്പോ​ൾ​ ​പാ​താ​ള​ത്തി​ലേ​ക്കു​ള്ള​ ​പ്ര​വേ​ശ​ന​ ​ക​വാ​ടം​ ​പോ​ലെ​ ​ബൊ​റാ​ ​ഗു​ഹ.​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ള്ളി​ൽ​ ​പ്ര​വേ​ശി​ച്ചു​ ​ക​ഴി​ഞ്ഞാ​ൽ​ ​താ​ഴോ​ട്ട് ​ഇ​റ​ങ്ങ​ണ​മോ,​​​ ​അ​തോ​ ​മു​ക​ളി​ലേ​ക്ക് ​ക​യ​റ​ണ​മോ​ ​എ​ന്ന​ ​ക​ൺ​ഫ്യൂ​ഷ​നി​ൽ,​​​ ​വി​ശ്വ​ക​ർ​മ്മാ​വ് ​ചു​ണ്ണാ​മ്പു​ക​ല്ലു​ക​ളാ​ൽ​ ​മെ​ന​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത​ ​വി​സ്മ​യ​ക്കാ​ഴ്ച​ക​ൾ​ക്കു​ ​മു​ന്നി​ൽ​ ​നാം​ ​തെ​ല്ലി​ട​ ​സ്ത​ബ്ദ്ധ​രാ​യി​ ​നി​ന്നു​ ​പോ​കും​!​ ​ന​ട​ക്കു​ന്തോ​റും​നീ​ളു​ന്ന​ ​വ​ഴി​ചെ​ങ്കു​ത്താ​യ​ ​മ​ല​നി​ര​ക​ൾ​ ​പോ​ലെ​യും,​​​ ​ത​ട്ടു​ത​ട്ടാ​യി​ ​കി​ട​ക്കു​ന്ന​ ​താ​ഴ്‌​വാ​രം​ ​പോ​ലെ​യു​മൊ​ക്കെ​ ​വ്യ​ത്യ​സ്ത​ ​ലാ​ൻ​ഡ്സ്കേ​പ്പു​ക​ളി​ൽ​ ​വ്യാ​പി​ച്ചു​ ​കി​ട​ക്കു​ക​യാ​ണ് ​ഗു​ഹാ​ന്ത​ർ​ഭാ​ഗം.​ ​ഗു​ഹാ​മു​ഖ​ത്തി​നു​ ​മാ​ത്രം​ 100​ ​മീ​റ്റ​ർ​ ​വി​സ്തൃ​തി​യു​ണ്ട്.​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ള്ളി​ൽ​ ​സ​ഞ്ച​രി​ക്കാ​നാ​യി​ ​പ്ര​ത്യേ​ക​മാ​യ​ ​ഒ​രു​ ​സ​ഞ്ചാ​ര​പ​ഥം​ ​തി​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ക്കാ​നാ​വി​ല്ല.​ ​മു​മ്പോ​ട്ടു​ ​മു​മ്പോ​ട്ട് ​നീ​ങ്ങു​മ്പോ​ൾ​ ​ഗു​ഹ​ ​പു​തി​യ​ ​പു​തി​യ​ ​വ​ഴി​ക​ൾ​ ​വെ​ളി​പ്പെ​ടു​ത്തി​ത്ത​രു​ന്നു.​ ​ആ​ന്ധ്രാ​ ​ടൂ​റി​സം​ ​വ​കു​പ്പ് ​മി​ക്ക​ ​ഭാ​ഗ​ത്തും​ ​വേ​ണ്ട​ ​രീ​തി​യി​ൽ​ ​കോ​ണി​പ്പ​ടി​ക​ളും​ ​പി​രി​യ​ൻ​ ​കോ​ണി​ക​ളും​സ്ഥാ​പി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​ലും,​​​ ​അ​വി​ട​വി​ടെ​ ​വൈ​ദ്യു​തി​ ​വി​ള​ക്കു​ക​ൾ​ ​പ്ര​കാ​ശി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​ലും​ ​ഗു​ഹ​യി​ലൂ​ടെ​ ​സ​ഞ്ച​രി​ക്കാ​ൻ​ ​പ്ര​യാ​സം​ ​നേ​രി​ടു​ന്നി​ല്ല.​പ​ഴ​നി​ ​മ​ല​യി​ലേ​ക്ക് ​പ​ട​വു​ക​ൾ​ ​ക​യ​റി​പ്പോ​കു​ന്ന​തു​ ​പോ​ലെ​ ​പ​ടി​ക​ൾ​ ​ക​യ​റി​ ​മു​ക​ളി​ലേ​ക്കു​ ​ചെ​ന്നാ​ൽ​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​മൂ​ർ​ദ്ധാ​വി​ലെ​ത്തും.​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​പ്ര​ധാ​ന​ ​ഭാ​ഗ​മാ​ണ് ​ഇ​ത്.​ ​ ശി​വ​ലിം​ഗ​ ​പ്ര​തി​ഷ്ഠ​യും​ ​പൂ​ജ​യും​ ​പൂ​ജാ​രി​യും​ ​പൂ​ജാ​ ​ദ്ര​വ്യ​ങ്ങ​ളും​ ​ച​ന്ദ​ന​ത്തി​രി​യു​ടെ​ ​സു​ഗ​ന്ധ​വു​മൊ​ക്കെ​ ​ഇ​ട​ക​ല​ർ​ന്ന് ​ഒ​രു​ ​ആ​ധ്യാ​ത്മി​ക​ ​പ​രി​വേ​ഷം​ ​നി​ല​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ ​ഇ​ടം.​ ​താ​ഴേ​യ്ക്കാ​ണ് ​ഇ​റ​ങ്ങു​ന്ന​തെ​ങ്കി​ൽ​ ​പി​രി​യ​ൻ​ ​ഗോ​വ​ണി​ക​ൾ​ ​പി​ടി​ച്ചു​വേ​ണം​ ​ഇ​റ​ങ്ങാ​ൻ.​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ള്ളി​ൽ​ ​പാ​റി​ ​ന​ട​ക്കു​ന്ന​ ​വ​വ്വാ​ലു​ക​ളു​ടെ​ ​വി​സ​ർ​ജ്യ​ത്തി​ന്റെ​യും,​​​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​നി​ന്നു​ ​വീ​ഴു​ന്ന​ ​വെ​ള്ളം​കൊ​ണ്ട് ​ന​ന​ഞ്ഞ​ ​ക​ല്ലു​ക​ളു​ടെ​യും​ ​മ​ണം​ ​അ​സ്വാ​സ്ഥ്യ​മു​ണ്ടാ​ക്കും.​നീ​ണ്ടു​നീ​ണ്ടു​ ​പോ​കു​ന്ന​ ​ഗു​ഹ​യി​ലെ​ ​വ​ഴി​ത്താ​ര​ക​ൾ​ ​ന​മ്മെ​ ​എ​ങ്ങോ​ട്ടാ​ണ് ​ന​യി​ക്കു​ന്ന​തെ​ന്ന് ​അ​റി​യാ​നാ​വി​ല്ല.​ ​ഗു​ഹ​യി​ലെ​ ​സ​ഞ്ചാ​ര​ ​പാ​ത​ക​ൾ​ക്ക് ​ര​ണ്ട് ​കി​ലോ​മീ​റ്റ​റോ​ളം​ ​നീ​ള​മു​ണ്ടെ​ന്നാ​ണ് ​പ​റ​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത്.​ ​ഇ​തി​ൽ​ 350​ ​മീ​റ്റ​ർ​ ​ദൂ​രം​ ​മാ​ത്രം​ ​സ​ഞ്ച​രി​ക്കു​വാ​നേ​ ​സ​ന്ദ​ർ​ശ​ക​ർ​ക്ക് ​അ​നു​മ​തി​യു​ള്ളൂ.​ ​ചി​ല​ ​ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​ചി​ല​ ​വ​ഴി​ക​ൾ​ ​പെ​ട്ടെ​ന്ന് ​അ​വ​സാ​നി​ക്കും.​ ​മ​റ്റു​ ​ചി​ല​യി​ട​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​ഇ​ടി​ഞ്ഞു​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ ​പാ​റ​ക​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലൂ​ടെ​ ​ഊ​ർ​ന്നു​ ​വ​രു​ന്ന​ ​സൂ​ര്യ​വെ​ളി​ച്ചം​ ​ന​മ്മെ​ ​മു​ന്നോ​ട്ടു​ ​മു​ന്നോ​ട്ട് ​നീ​ങ്ങാ​ൻ​ ​പ്രേ​രി​പ്പി​ക്കും.​വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു​ ​മു​മ്പ് ​ഗു​ഹ​ ​സ​ന്ദ​ർ​ശി​ക്കാ​നെ​ത്തി​യ​ ​ഒ​രു​ ​സം​ഘം​ ​കോ​ളേ​ജ് ​വി​ദ്യാ​ർ​ത്ഥി​ക​ൾ​ ​ഗു​ഹാ​ന്ത​ർ​ഭാ​ഗ​ത്തെ​ ​വെ​ളി​ച്ചം​ ​വ​രു​ന്ന​ ​വ​ഴി​ക​ളി​ലൂ​ടെ​ ​വ​ള​രെ​യേ​റെ​ ​മു​ന്നോ​ട്ട് ​നീ​യെ​ങ്കി​ലും​ ​അ​വ​ർ​ ​തി​രി​ച്ചു​വ​ന്ന​താ​യി​ ​ആ​രും​ ​ക​ണ്ടി​ട്ടി​ല്ല.​ ​ഗോ​സ്താ​നി​ ​ന​ദി​യു​ടെ​ ​ഉ​ത്ഭ​വ​ ​സ്ഥാ​ന​ത്താ​ണ് ​ആ​ ​വ​ഴി​ക​ൾ​ ​അ​വ​സാ​നി​ക്കു​ന്ന​തെ​ന്നാ​ണ് ​വി​ശ്വ​സി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത് .​ ​ഗോ​സ്താ​നി​ ​ന​ദി​ക്ക​ല്ലാ​തെ​ ​മ​റ്റാ​ർ​ക്കും​ ​ആ​ ​കു​ട്ടി​ക​ളു​ടെ​ ​നി​ജ​സ്ഥി​തി​ ​അ​റി​യാ​ൻ​ ​ക​ഴി​ഞ്ഞി​ട്ടി​ല്ലെ​ന്നാ​ണ് ​കേ​ട്ടു​കേ​ൾ​വി.​പ്ര​കൃ​തി​യു​ടെ​ഗേ​റ്റ് ​വേ​പ്ര​ത്യേ​ക​ ​രൂ​പ​വി​താ​ന​ങ്ങ​ളൊ​ന്നു​മി​ല്ലാ​തെ​ ​അ​വി​ട​വി​ടെ​യാ​യി​ ​മു​ഴ​ച്ചും​ ​തെ​റി​ച്ചും​ ​തെ​റ്റി​യും​ ​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ ​ക​ൽ​ ​ഭി​ത്തി​ക​ൾ.​ ​

കാ​ലാ​കാ​ല​ങ്ങ​ളാ​യി​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​നി​ന്നു​ ​വീ​ഴു​ന്ന​ ​വെ​ള്ള​ത്തി​ന്റെ​ ​ശ​ക്തി​യി​ൽ​ ​രൂ​പ​പ്പെ​ട്ട​ ​അ​ത്ഭു​ത​ക​ര​മാ​യ​ ​വെ​ൺ​തൂ​ണു​ക​ൾ.​ ​ഗു​ഹാ​ന്ത​ർ​ഭാ​ഗ​ത്തെ​ ​പ​ഞ്ച​പാ​ണ്ഡ​വ​ ​ഗു​ഹ,​ ​ദ​ക്ഷി​ണാ​മൂ​ർ​ത്തി​ ​ഗു​ഹ​ ​എ​ന്നി​ങ്ങ​നെ​ ​പ​ല​ ​മേ​ഖ​ല​ക​ളാ​യി​ ​തി​രി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്.​ ​വ​ഴി​മു​ട്ടി​ ​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ ​ഒ​രി​ട​ത്ത് ​മു​ന്നോ​ട്ട് ​പ്ര​വേ​ശി​ക്ക​ണ​മെ​ങ്കി​ൽ​ ​ര​ണ്ട് ​പ​ടു​കൂ​റ്റ​ൻ​ ​ക​ല്ലു​ക​ൾ​ ​പ​ര​സ്പ​രം​ ​താ​ങ്ങി​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന,​​​ ​പ്ര​കൃ​തി​ ​ഒ​രു​ക്കി​യ​ ​ഗേ​റ്റ് ​വേ​യി​ലൂ​ടെ​ ​ത​ല​കു​നി​ച്ച് ​നൂ​ഴ്ന്നു​ ​ക​ട​ക്കേ​ണ്ടി​ ​വ​രും.​ഇ​രു​ണ്ട​ ​വെ​ളി​ച്ച​ത്തി​ലൂ​ടെ​ ​ശ്വാ​സ​മ​ട​ക്കി​പ്പി​ടി​ച്ച് ​ഈ​ ​ഭാ​ഗം​ ​താ​ണ്ടി​ ​അ​പ്പു​റ​മെ​ത്തു​മ്പോ​ഴേ​ക്കും​ ​നെ​ഞ്ചി​ടി​പ്പ് ​വ​ർ​ദ്ധി​ക്കാ​ത്ത​വ​ർ​ ​ചു​രു​ക്ക​മാ​യി​രി​ക്കും.​ ​മ​റു​പു​റ​ത്തെ​ത്തി​യാ​ൽ​ ​വാ​യു​വും​ ​വെ​ളി​ച്ച​വും​ ​സ​മൃ​ദ്ധ​മാ​യ​ ​വി​ശാ​ല​മാ​യ​ ​പ്ര​ദേ​ശം​!​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​മേ​ൽ​ക്കൂ​ര​യി​ൽ​ ​ഏ​ക​ദേ​ശം​ ​മ​ദ്ധ്യ​ഭാ​ഗ​ത്താ​യി​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​ഒ​രു​ ​ക​വാ​ടം​ ​പോ​ലെ​ ​പു​റ​ത്തേ​ക്കു​ള്ള​ ​തു​റ​സി​ലൂ​ടെ​ ​സൂ​ര്യ​പ്ര​കാ​ശം​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ള്ളി​ൽ​ ​പ​തി​ക്കു​ന്നു.​ ​ഗു​ഹ​യി​ൽ​ ​നി​ന്ന് ​ഈ​ ​തു​റ​സി​ലൂ​ടെ​ ​മു​ക​ളി​ലെ​ ​കാ​ടി​ന്റെ​ ​പ​ച്ച​പ്പ് ​കാ​ണാം.​ ​ഈ​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ ​മു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യാ​ണ് ​വി​ശാ​ഖ​പ​ട്ട​ണം​ ​-​ ​കി​ര​ണ്ടൂ​ൽ​ ​റെ​യി​ൽ​പ്പാ​ത​ ​ക​ട​ന്നു​പോ​കു​ന്ന​ത് .​ 1960​-​ക​ളി​ലാ​ണ് ​ഈ​ ​റെ​യി​ൽ​പ്പാ​ത​ ​നി​ർ​മ്മി​ച്ച​ത്.​ ​വി​ശാ​ഖ​പ​ട്ട​ണ​ത്തു​ ​നി​ന്ന് ​വ​രു​ന്ന​ ​സ​ഞ്ചാ​രി​ക​ൾ​ക്ക് ​ട്രെ​യി​നി​റ​ങ്ങി​ ​വ​ന്ന് ​ബോ​റാ​ ​ഗു​ഹ​ ​സ​ന്ദ​ർ​ശി​ക്കാ​നാ​യി,​​​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ ​സ​മീ​പം​ ​'​ബോ​റ​ ​ഗു​ഹാ​ലു​"​ ​എ​ന്ന​ ​റെ​യി​ൽ​വേ​ ​സ്റ്റേ​ഷ​നു​ണ്ട്.​നാ​ട​ൻ​ ​പാ​ട്ടു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യും​ ​നാ​ടോ​ടി​ക്ക​ഥ​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യും​ ​ബൊ​റ​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​ഉ​ദ്ഭ​വ​വു​മാ​യി​ ​ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട് ​പ​ല​ ​ക​ഥ​ക​ളും​ ​പ്ര​ച​രി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്.​ ​ഈ​ ​ഗു​ഹ​ ​ഭ​ഗ​വാ​ൻ​ ​വി​ഷ്ണു​ ​സൃ​ഷ്ടി​ച്ച​താ​ണെ​ന്നും,​​​ ​വ​ന​വാ​സ​ ​കാ​ല​ത്ത് ​പ​ഞ്ച​പാ​ണ്ഡ​വ​രു​ടെ​ ​സു​ര​ക്ഷി​ത​ ​താ​വ​ള​മാ​യി​രു​ന്നെ​ന്നും,​​​ ​സാ​ക്ഷാ​ൽ​ ​പ​ര​മ​ശി​വ​ന്റെ​ ​ഭൂ​മി​യി​ലെ​ ​വാ​സ​സ്ഥ​ല​മാ​ണെ​ന്നും​ ​മ​റ്റു​മു​ള്ള​ ​ഐ​തി​ഹ്യ​ങ്ങ​ളും​ ​കെ​ട്ടു​ക​ഥ​ക​ളും​ ​ബൊ​റ​ ​ഗു​ഹ​ക​ൾ​ക്ക് ​ഒ​രു​ ​അ​ഭൗ​മ​ ​പ​രി​വേ​ഷ​മാ​ണ് ​ന​ൽ​കു​ന്ന​ത്.​ഐ​തി​ഹ്യ​വും​കെ​ട്ടു​ക​ഥ​യും​ഗു​ഹ​ ​ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​തി​നു​ ​പി​ന്നി​ൽ​ ​വ​ള​രെ​ ​പ്ര​ചാ​ര​ത്തി​ലു​ള്ള​ ​ഒ​രു​ ​ക​ഥ​യു​ണ്ട്.​ ​ഒ​രി​ക്ക​ൽ​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ ​മു​ക​ളി​ലെ​ ​പു​ൽ​മേ​ടു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​ ​മേ​ഞ്ഞു​ ​ന​ട​ന്നി​രു​ന്ന​ ​ഒ​രു​ ​പ​ശു​ ​ഏ​തോ​ ​പാ​റ​യു​ടെ​ ​വി​ട​വി​ലൂ​ടെ​ ​അ​ക​ത്തേ​ക്കു​ ​വീ​ണു.​ ​പ​ശു​വി​നെ​ ​അ​ന്വേ​ഷി​ച്ചു​ ​ന​ട​ന്ന​ ​ക​ർ​ഷ​ക​ൻ​ ​പ​ശു​ ​പോ​യ​ ​വ​ഴി​യേ​ ​താ​ഴേ​ക്ക് ഒ​രു​ ​തു​റ​സ് ​ക​ണ്ടു.​ ​അ​തി​ലൂ​ടെ​ ​നോ​ക്കി​യ​പ്പോ​ൾ​ ​വി​ശാ​ല​മാ​യ​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​അ​ന്ത​ർ​ഭാ​ഗം​ ​അ​യാ​ളു​ടെ​ ​ശ്ര​ദ്ധ​യി​ൽ​പ്പെ​ട്ടു.​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ള്ളി​ൽ​ ​എ​ത്തി​യ​പ്പോ​ൾ​ ​അ​വി​ടെ​ ​ഒ​രു​ ​ശി​വ​ലിം​ഗ​ ​രൂ​പം​ ​ശ്ര​ദ്ധ​യി​ൽ​പ്പെ​ട്ടു.​ ​ശി​വ​ലിം​ഗ​ത്തി​ന​ടു​ത്ത് ​പ​രി​ക്കു​ക​ളൊ​ന്നും​ ​ഏ​ൽ​ക്കാ​തെ​ ​പ​ശു​ ​വാ​ലാ​ട്ടി,​​​ ​സ​ന്തോ​ഷ​വ​തി​യാ​യി​ ​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​തും​ ​ക​ണ്ടു.​സ്വ​യം​ഭൂ​വാ​യ​ ​ശി​വ​ലിം​ഗ​മാ​ണ് ​ഇ​തെ​ന്നും​ ​പ​ശു​വി​നെ​ ​പ​രി​ക്കേ​ല്ക്കാ​തെ​ ​ര​ക്ഷി​ച്ച​ത് ​മ​ഹാ​ദേ​വ​നാ​ണെ​ന്നു​മു​ള്ള​ ​വി​ശ്വാ​സ​ത്താ​ൽ​ ​ക​ർ​ഷ​ക​ൻ​ ​ആ​രാ​ധ​ന​ ​തു​ട​ങ്ങി.​ ​ഈ​ ​ക​ഥ​ ​നാ​ട്ടി​ൽ​ ​പാ​ട്ടാ​യ​പ്പോ​ൾ​ ​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​ഒ​രു​ ​ശി​വ​ക്ഷേ​ത്രം​ ​പ​ണി​ത് ​നാ​ട്ടു​കാ​ർ​ ​അ​വി​ടെ​ ​ശി​വ​നെ​ ​ആ​രാ​ധി​ക്കാ​ൻ​ ​തു​ട​ങ്ങി.​ ​മ​റ്റൊ​രു​ ​ക​ഥ​യി​ൽ​ ​കാ​മ​ധേ​നു​വി​ന്റെ​ ​ക​ൽ​രൂ​പ​മാ​ണ് ​ഈ​ ​ഗു​ഹ​യെ​ന്നും,​​​ ​അ​തി​ന്റെ​ ​അ​കി​ടിൽ​ ​നി​ന്നാ​ണ് ​വി​ശാ​ഖ​പ​ട്ട​ണം​ ​ന​ഗ​ര​ത്തി​ലൂ​ടെ​ ​ഒ​ഴു​കു​ന്ന​ ​ഗോ​സ്താ​നി​ ​ന​ദി​ ​ഉ​ത്ഭ​വി​ച്ച​തെ​ന്നും​ ​ഒ​രു​ ​വി​ശ്വാ​സ​മു​ണ്ട്.​ജി​യോ​ഗ്ര​ഫി​ക്ക​ൽ​ ​സ​ർ​വേ​ ​ഒ​ഫ് ​ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ​ ​ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് ​ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​നാ​യി​രു​ന്ന​ ​വി​ല്യം​ ​കിം​ഗ് ​ജോ​ർ​ജ് ​ആ​ണ് 1807​-​ൽ​ ​യാ​ദൃ​ച്ഛി​ക​മാ​യി​ ​അ​ന​ന്ത​ഗി​രി​ ​കു​ന്നു​ക​ളു​ടെ​ ​ഭാ​ഗ​മാ​യ​ ​ബൊ​റ​ ​ഗു​ഹ​ ​ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​തെ​ന്നാ​ണ് ​ശാ​സ്ത്ര​മ​തം.​ ​സ​മു​ദ്ര​നി​ര​പ്പി​ൽ​ ​നി​ന്ന് 1400​ ​മീ​റ്റ​ർ​ ​ഉ​യ​ര​ത്തി​ലാ​ണ് ​ഈ​ ​ഗു​ഹ.​ ​ ത​ദ്ദേ​ശ​വാ​സി​ക​ൾ​ക്ക് ​ഒ​രു​ ​പു​ണ്യ​സ്ഥ​ല​മാ​ണെ​ങ്കി​ൽ,​​​ ​ച​രി​ത്ര​കാ​ര​ന്മാ​ർ​ക്കും​ ​പു​രാ​വ​സ്തു​ ​ഗ​വേ​ഷ​ക​ർ​ക്കും​ ​ഇ​ത് ​ഗ​വേ​ഷ​ണ​ ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ​ ​അ​ക്ഷ​യ​ഖ​നി​യാ​ണ്.​ച​രി​ത്രാ​തീ​ത​കാ​ലം​ ​മു​ത​ലു​ള്ള​ ​മ​നു​ഷ്യ​വാ​സ​ത്തി​ന്റെ​ ​തെ​ളി​വു​ക​ൾ​ ​ച​രി​ത്ര​കാ​ര​ന്മാ​ർ​ ​ഇ​വി​ടെ​ ​നി​ന്ന് ​ശേ​ഖ​രി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്.​ ​വി​സ്മ​യ​ങ്ങ​ൾ​ ​ക​രു​തി​വ​ച്ച​ ​കേ​വ​ല​മാ​യ​ ​ഒ​രു​ ​ഗു​ഹ​ ​എ​ന്ന​തി​ന​പ്പു​റം,​​​ ​നാ​ശോ​ന്മു​ഖ​മാ​യി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​ ​ഒ​രു​ ​ജൈ​വ​ ​വൈ​വി​ദ്ധ്യ​ ​മേ​ഖ​ല​ ​എ​ന്ന​ ​പ​രി​ഗ​ണ​ന​ ​കൂ​ടി​ ​ഈ​ ​പ്ര​ദേ​ശം​ ​അ​ർ​ഹി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്.​ ​മ​ലി​നീ​ക​ര​ണ​ത്തി​ൽ​ ​നി​ന്നും,​​​ഗു​ഹ​യ്ക്കു​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​നി​ന്നെ​ത്തു​ന്ന​ ​ശ​ക്തി​ ​കൂ​ടി​വ​രു​ന്ന​ ​നീ​രൊ​ഴു​ക്കി​ൽ​ ​നി​ന്നും,​​​ ​മ​നു​ഷ്യ​രു​ടെ​ ​ന​ശീ​ക​ര​ണ​ ​പ്ര​വ​ർ​ത്ത​ന​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​നി​ന്നും​ ​ബൊ​റ​ ​ഗു​ഹ​യെ​ ​സം​ര​ക്ഷി​ക്കേ​ണ്ട​തു​ണ്ട്.​ബൊ​റ​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​സു​ഖ​ശീ​ത​ളി​മ​യി​ൽ​ ​നി​ന്ന് ​പു​റ​ത്തു​ക​ട​ന്നാ​ലും​ ​പെ​ട്ടെ​ന്നൊ​ന്നും​ ​തി​രി​ച്ചു​പോ​കാ​ൻ​ ​അ​രാ​ക്ക് ​വാ​ലി​ ​മ​ല​നി​ര​ക​ൾ​ ​സ​ഞ്ചാ​രി​ക​ളെ​ ​സ​മ്മ​തി​ക്കി​ല്ല.​ ​ചു​റ്റും​ ​നീ​ല​ക്കു​ന്നു​ക​ൾ,​​​ ​ന​ടു​വി​ൽ​ ​നി​ശ​ബ്ദ​മാ​യ​ ​താ​ഴ്‌​വ​ര​!​ ​കാ​ഴ്ച​ക​ൾ​ ​കാ​ണാ​ന​ല്ല​;​ ​പു​തു​ ​മ​ണ​വാ​ട്ടി​യെ​പ്പോ​ലെ​ ​നാ​ണി​ച്ചു​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​ ​പ്ര​കൃ​തി​യു​ടെ​ ​നൈ​സ​ർ​ഗി​ക​ ​ഭം​ഗി​യെ​ ​മ​ന​സി​ലേ​ക്ക് ​ആ​വാ​ഹി​ക്കാ​നാ​ണ് ​ഇ​വി​ടെ​ ​എ​ത്തേ​ണ്ട​ത്.​ ​മ​ല​നി​ര​ക​ൾ​ക്ക് ​അ​ര​ഞ്ഞാ​ണം​ ​ചാ​ർ​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ട് ​താ​ഴ്വ​ര​ക​ളി​ലെ​ ​പ​ച്ച​പ്പു​ക​ളെ​ ​വ​ക​ഞ്ഞു​മാ​റ്റി​ ​ഒ​ഴു​കി​വ​രു​ന്ന​ ​അ​രു​വി​ക​ളും​ ​കൈ​ത്തോ​ടു​ക​ളും.​ ​ശാ​ന്ത​മാ​യ​ ​അ​ന്ത​രീ​ക്ഷ​ത്തി​ലൂ​ടെ​ ​സ്വ​ച്ഛ​ന്ദ​മാ​യി​ ​ഒ​ഴു​കി​യെ​ത്തി​ ​ചി​ല്ലു​മ​ണി​ക​ൾ​ ​പോ​ലെ​ ​ചി​ത​റി​ത്തെ​റി​ക്കു​ന്ന​ ​കൊ​ച്ചു​കൊ​ച്ചു​ ​വെ​ള്ള​ച്ചാ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ...​ത​ഴു​കി​ത്ത​ലോ​ടു​ന്ന​ ​മ​ന്ദ​മാ​രു​ത​ൻ,​​​ ​കാ​പ്പി​ത്തോ​ട്ട​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​നി​ന്ന് ​ഇ​റ​ങ്ങി​വ​രു​ന്ന​ ​സു​ഗ​ന്ധ​രേ​ണു​ക്ക​ൾ,​​​പ്ര​ഭാ​ത​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​മ​ല​മു​ക​ളി​ൽ​ ​ഉ​ദി​ച്ചു​യ​രു​ന്ന​ ​സൂ​ര്യ​കി​ര​ണ​ങ്ങ​ൾ,​​​ ​സാ​യാ​ഹ്ന​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​താ​ഴ്‌​വ​ര​യി​ൽ​ ​ചാ​രു​ത​ ​ചാ​ർ​ത്തു​ന്ന​ ​അ​സ്ത​മ​യ​ ​സൂ​ര്യ​ന്റെ​ ​ത​ങ്ക​വ​ർ​ണം...​!​ ​സാ​ഹ​സി​ക​രാ​യ​ ​യാ​ത്രി​ക​ർ​ക്കാ​യി​ ​ക്യാ​മ്പിം​ഗ്,​ ​ട്ര​ക്കിം​ഗ്...​ ​സ​ഞ്ചാ​രി​ക​ളെ​ ​ഉ​ന്മ​ത്ത​രാ​ക്കാ​ൻ​ ​പോ​ന്ന​ ​എ​ല്ലാ​ ​ചേ​രു​വ​ക​ളും​ ​ഉ​ള്ളി​ല​ട​ക്കി​ ​ഒ​ന്നു​മ​റി​യാ​ത്ത​ ​ഭാ​വ​ത്തി​ൽ​ ​നി​സം​ഗ​മാ​യി​ ​നി​ല്പാ​ണ് ​അ​രാ​ക്ക്‌​ ​വാ​ലി​ ​പ​ർ​വ​ത​നി​ര​ക​ൾ.​ (​ലേ​ഖ​ക​ന്റെ​ ​ഫോ​ൺ​:​ 94460​ 97241​) ഗുഹയ്ക്കുള്ളിലെ ശില്പ ചാരുത 260​ ​അ​ടി​ ​വ​രെ​ ​ആ​ഴ​ത്തി​ൽ​ ​വ്യാ​പി​ച്ചു​കി​ട​ക്കു​ന്ന,​ ​ചു​ണ്ണാ​മ്പ് ​ക​ല്ലു​ക​ളാ​ൽ​ ​നി​ർ​മ്മി​ത​മാ​യ​ ​ഈ​ ​ഗു​ഹ​ ​ഇ​ന്ത്യ​യി​ലെ​ ​ഏ​റ്റ​വും​ ​ആ​ഴ​മു​ള്ള​ ​ഗു​ഹ​യാ​ണ്.​ ​ഗോ​സ്താ​നി​ ​ന​ദി​യു​ടെ​ ​വ​റ്റാ​ത്ത​ ​ജ​ല​പ്ര​വാ​ഹ​ത്താ​ൽ​ ​ചു​ണ്ണാ​മ്പു​ ​പാ​റ​ക​ൾ​ ​ദ്ര​വി​ച്ച് ​ദ​ശ​ല​ക്ഷ​ക്ക​ണ​ക്കി​ന് ​വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു​ ​മു​മ്പു​ത​ന്നെ​ ​രൂ​പ​പ്പെ​ട്ട​വ​യാ​ണ് ​ഈ​ ​ചു​ണ്ണാ​മ്പ് ​ഗു​ഹ​ക​ൾ.​ ​ചു​ണ്ണാ​മ്പു​ ​ക​ല്ലി​ൽ​ ​വെ​ള്ള​ത്തു​ള്ളി​ക​ൾ​ ​വീ​ഴ്ത്തി​ ​​​ ​പ്ര​കൃ​തി​ ​രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യെ​ടു​ത്ത,​​​ ​മു​ക​ളി​ലേ​ക്ക് ​വ​ള​രു​ന്ന​വ​യും​ ​(​S​t​a​l​a​c​i​t​i​t​e​s​),​​​ ​മു​ക​ളി​ൽ​ ​നി​ന്ന് ​തൂ​ങ്ങി​ക്കി​ട​ക്കു​ന്ന​വു​മാ​യ​ ​(​S​t​a​l​a​g​m​i​t​e​s​)​ ​സു​ന്ദ​ര​ ​ശി​ല്പ​ങ്ങ​ളാ​ണ് ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​പ്ര​ധാ​ന​ ​ആ​ക​ർ​ഷ​ണം.​ ​ഒ​രു​ ​ക്യാ​ൻ​വാ​സി​ൽ​ ​നി​റ​ങ്ങ​ൾ​ ​പ​ര​ന്നൊ​ഴു​കി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തു​ ​പോ​ലെ​യാ​ണ് ​ഇ​തി​നു​ള്ളി​ൽ​ ​പാ​റ​ക​ളി​ലെ​ ​ശി​ല്പ​ങ്ങ​ൾ​ ​രൂ​പ​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്.​ ​ശി​വ​-​ ​പാ​ർ​വ​തി​മാ​രു​ടെ​യും​ ​ഋ​ഷി​മാ​രു​ടെ​യും​ ​ശി​വ​ലിം​ഗ​ത്തി​ന്റെ​യും​ ​പ​ശു​വി​ന്റെ​യും​ ​രൂ​പ​ങ്ങ​ളോ​ട് ​ഇ​വ​യ്ക്കു​ള്ള​ ​സാ​മ്യം​ ​ഭ​ക്ത​ജ​ന​ങ്ങ​ളെ​ ​നി​ർ​വൃ​തി​യി​ൽ​ ​ആ​റാ​ടി​ക്കു​ന്നു.​ ​മു​ത​ല,​ ​ക​ടു​വ​ ​തു​ട​ങ്ങി​യ​ ​മൃ​ഗ​ങ്ങ​ളോ​ട് ​സാ​ദൃ​ശ്യ​മു​ള്ള​ ​നി​ര​വ​ധി​ ​ശി​ല്പ​ങ്ങ​ൾ​ ​ഗു​ഹ​യു​ടെ​ ​പ​ല​ ​ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ൽ​ ​പ്ര​കൃ​തി​യു​ടെ​ ​അ​ദൃ​ശ്യ​ ​ക​ര​ങ്ങ​ളാ​ൽ​ ​വി​താ​നി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു.