വന്യജീവി സംഘർഷം: പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രതിരോധം ഫലപ്രദമാകണം

കാട്ടിൽ ജീവിക്കേണ്ട വന്യമൃഗങ്ങൾ കാടിറങ്ങി കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്കും ജനവാസമേഖലകളിലേക്കും എത്തുമ്പോൾ അതിന്റെ വില നൽകേണ്ടിവരുന്നത് പലപ്പോഴും കർഷകരാണ്. വിളകൾ നശിക്കുന്നതും കൃഷിയിടങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരുന്നതും മാത്രമല്ല, മനുഷ്യജീവൻ തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമാണ് പല മലയോര മേഖലകളിലും. വന്യജീവി ആക്രമണവും കർഷകന്റെ ജീവിതസുരക്ഷയും തമ്മിലുള്ള ഈ സംഘർഷത്തിന് താത്കാലിക ആശ്വാസമല്ല, ദീർഘകാല പരിഹാരമാണ് ആവശ്യം. തിരുവമ്പാടിയിൽ നടന്ന ‘കർഷക സുരക്ഷ വന്യജീവി സംഘർഷ ലഘൂകരണം’ സംസ്ഥാനതല കോൺക്ലേവിൽ സർക്കാർ മുന്നോട്ടുവച്ച പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കർഷകർക്കാകെ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നതാണ്. വന്യജീവി ആക്രമണത്തിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നവർക്കും കൃഷിനാശത്തിനുമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം ഇരട്ടിയാക്കുമെന്ന തീരുമാനം പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നടപടിയാണ്. ഒരു തേങ്ങയ്ക്ക് 15 രൂപയും കൊക്കോ കൃഷിനാശത്തിന് തടമൊന്നിന് 30 രൂപയും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും കർഷകർ നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക നഷ്ടം പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളുടെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ നഷ്ടപരിഹാരം വർധിപ്പിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമാകില്ല. വിള നശിച്ചശേഷം പണം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വിള നശിക്കാത്ത സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ യഥാർഥ ഉത്തരവാദിത്വം.

നിരവധി സംഭവങ്ങൾ

കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ 2024 മുതൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് വരെ ജനവാസമേഖലകളിലേക്ക് വന്യമൃഗങ്ങൾ ഇറങ്ങിയതായി 1,276 സംഭവങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2024 മുതൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ വരെ മനുഷ്യ–വന്യജീവി സംഘർഷത്തിൽ നാലുപേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കാട്ടുപോത്തിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ രണ്ടുപേരും കാട്ടുപന്നിയുടെയും പാമ്പിന്റെയും ആക്രമണത്തിൽ ഒരാൾ വീതവുമാണ് മരിച്ചത്.

ചക്കിട്ടപ്പാറ, കൂടരഞ്ഞി, കാവിലുംപാറ, കോടഞ്ചേരി, കൂരാച്ചുണ്ട്, തിരുവമ്പാടി, വാണിമേൽ, പുതുപ്പാടി, വളയം തുടങ്ങിയ പഞ്ചായത്തുകൾ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലകളായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. കൃഷിനാശത്തിന്റെ വ്യാപ്തി കൂടി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളുടെ പട്ടികയല്ല ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന തുടർച്ചയായ പ്രതിസന്ധിയാണ്.

ഹോട്ട്‌സ്‌പോട്ടുകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ മാത്രം പോരാ

തീവ്ര സംഘർഷ മേഖലകളും 55 മുൻഗണനാ പഞ്ചായത്തുകളും കണ്ടെത്തി മൾട്ടി ലെയർ പ്രതിരോധ സംവിധാനം ഒരുക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനം ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നിർണായകമാണ്. എന്നാൽ മുൻഗണനാ പഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ മാത്രം നടപടി ഒതുങ്ങരുത്. ഓരോ പ്രദേശത്തെയും വന്യജീവികളുടെ സഞ്ചാരപാത, ജനവാസത്തിന്റെ സ്വഭാവം, കൃഷിരീതി, വനാതിർത്തിയുടെ ഘടന എന്നിവ പ്രത്യേകം പഠിക്കണം. ഒരു പ്രദേശത്ത് ഫലപ്രദമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനം മറ്റൊരിടത്തും അതേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കണമെന്നില്ല. അതിനാൽ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ് വേണ്ടത്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, റിമോട്ട് സെൻസിങ്, ക്യാമറ അധിഷ്ഠിത നിരീക്ഷണം, ഏർലി വാണിങ് സംവിധാനം, ജിയോ ടാഗിങ്, ഡിജിറ്റൽ റിപ്പോർട്ടിങ് തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നതാണ്. എന്നാൽ ക്യാമറ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും ആപ്പ് വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും പദ്ധതി അവസാനിക്കരുത്. വന്യമൃഗത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയാൽ മുന്നറിയിപ്പ് സമയത്ത് കർഷകനിലെത്തുക എന്നതാണ് സാങ്കേതിക സംവിധാനത്തിന്റെ യഥാർഥ വിജയം. 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരീക്ഷണവും അടിയന്തര പ്രതികരണ സംവിധാനവും അതിനൊപ്പം വേണം.

ഭൂമിയുടെ പേരിലുള്ള ആശങ്കകൾക്കും വിരാമമാകണം

വന–റവന്യൂ വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ഭൂമി സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങളും മലയോര മേഖലകളിലെ ആശങ്കകൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. അർഹമായ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാതെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കുമെന്നും തറവില നിശ്ചയിച്ച് അർഹമായ കോമ്പൻസേഷൻ ഉറപ്പാക്കുമെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.ഈ ഉറപ്പുകൾ സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കുകയാണ് സർക്കാർ ചെയ്യേണ്ടത്. വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനക്കുറവ് കാരണം ഒരു കർഷകന്റെ പ്രശ്നം ഫയലുകളിൽ കിടക്കുന്ന സാഹചര്യം ഇനി ഉണ്ടാകരുത്.വന്യമൃഗങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാത്ത വിളകളിലേക്ക് കർഷകരെ മാറ്റണമെന്ന് പറയുന്നത് എളുപ്പമാണ്. എന്നാൽ കർഷകന് വരുമാനം ഉറപ്പാക്കാതെ അത്തരം നിർദേശം പ്രായോഗികമാകില്ല. ഉയർന്ന കുർക്കുമിൻ അടങ്ങിയ മഞ്ഞൾ പോലുള്ള വിളകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവയ്ക്ക് ഉറപ്പുള്ള വിപണിയും സംഭരണ–സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങളും ഒരുക്കണം. കൃഷി മാറ്റാൻ പറയുമ്പോൾ വരുമാനവും മാറ്റിസ്ഥാപിക്കണം.

വനാതിർത്തിയിൽ കഴിയുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇക്കോ ടൂറിസവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ഹോംസ്റ്റേ, ബാക്ക്പാക്കിങ് പദ്ധതികളിലൂടെ അധികവരുമാനം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ആശയവും ഇതോടൊപ്പം പരിഗണിക്കാം. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതിക്ക് അധിക സമ്മർദമുണ്ടാകാത്ത രീതിയിലുള്ള ആസൂത്രണവും പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കണം.

വേണം സംരക്ഷണം

വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതും മനുഷ്യജീവൻ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങളല്ല. വനസംരക്ഷണവും മനുഷ്യസുരക്ഷയും ഒരേ നയത്തിന്റെ രണ്ട് വശങ്ങളാകണം.വന്യമൃഗങ്ങൾ കാടുവിട്ട് ജനവാസമേഖലകളിലേക്ക് എത്തുന്നതിന്റെ കാരണങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കണം. ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, വനാതിർത്തിയിലെ സമ്മർദം, ജലലഭ്യത, ഭക്ഷണലഭ്യത തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളും വിലയിരുത്തണം. നഷ്ടപരിഹാരം, പ്രതിരോധം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ബദൽ കൃഷി, ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ, വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപന ഇവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുപോയാൽ മാത്രമേ വന്യജീവി സംഘർഷത്തിന് സ്ഥിരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്താനാകൂ.

തിരുവമ്പാടിയിലെ കോൺക്ലേവിൽ ഉയർന്ന പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ മറ്റൊരു സർക്കാർ പ്രഖ്യാപനമായി അവസാനിക്കാതെ, മലയോര ഗ്രാമങ്ങളിലെ കർഷകന്റെ ജീവിതത്തിൽ സുരക്ഷയുടെ അനുഭവമായി മാറുകയാണ് ഇനി പ്രധാനം. കർഷകൻ നഷ്ടപരിഹാരം തേടി ഓഫീസുകളിലേക്ക് ഓടേണ്ടിവരാത്ത, വന്യമൃഗത്തിന്റെ വരവ് ഭയന്ന് രാത്രികൾ ഉറങ്ങാതിരിക്കേണ്ടിവരാത്ത ഒരു സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് യഥാർഥ ലക്ഷ്യം.