സമർപ്പിക്കേണ്ടത് ചുവപ്പും മഞ്ഞയും പൂക്കൾ,​ നിവേദ്യം മദ്യം

വാരാണസിയിലെ ഏറ്റവും പുരാതനവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് കാശി വിശ്വേശ്വർഗഞ്ചിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കാലഭൈരവ ക്ഷേത്രം. ശിവന്റെ ഉഗ്രരൂപമായ കാലഭൈരവനാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി. കാശി നഗരത്തിന്റെ കാവൽ ദേവനായി അറിയപ്പെടുന്ന കാലഭൈരവനെ ' കാശിയുടെ കോട്വാൾ' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രധാന ദേവനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് ഒരു പൂർണ്ണ വിഗ്രഹമല്ല, മറിച്ച് തലയോട്ടി മാല കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കാലഭൈരവന്റെ വെള്ളി മുഖമുള്ള ഒരു പ്രതിമയാണ്.

ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഹിന്ദുമതത്തിൽ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ വലിയ പ്രാധാന്യമാണുള്ളത്. സ്കന്ദപുരാണം പോലുള്ള പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ദീർഘവും സമ്പന്നവുമായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഹങ്കാരം ശമിപ്പിക്കാൻ ശിവൻ ഭൈരവരൂപം സ്വീകരിച്ചുവെന്നും അതിനുശേഷം ഭൈരവൻ കാശിയുടെ രക്ഷകനായി നിലകൊണ്ടുവെന്നുമാണ് പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്നത്.

കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, തീർത്ഥാടകർ കാലഭൈരവ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ച് അനുഗ്രഹം വാങ്ങുന്നത് ഒരു ആചാരമായി കരുതുന്നു. പുരാണങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, കാശിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവരും പുറത്തുകടക്കുന്നവരും കാലഭൈരവനോട് അനുവാദം ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശിവന്റെ അഗ്നിരൂപമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന കാലഭൈരവൻ, ഭക്തരുടെ ഭയത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന കറുത്ത ചരട് (ഭൈരവ രക്ഷാസൂത്രം) സുരക്ഷയ്ക്കും അനുഗ്രഹത്തിനുമായി കൈത്തണ്ടയിൽ കെട്ടുന്നത് ഇവിടത്തെ ഒരു ആചാരമാണ്. എള്ളെണ്ണ ഉപയോഗിച്ച് ദീപം തെളിയിക്കുന്നത് ഇവിടെ വിശേഷമായി കരുതുന്നു. ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ മഞ്ഞ പൂക്കളാണ് ഭൈരവന് സമർപ്പിക്കേണ്ടത്. മദ്യം നിവേദ്യമായി സമർപ്പിക്കുന്ന ആചാരവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. ഇവിടെ ഭക്തർ നിവേദ്യമായി മദ്യം സമർപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് അത് പ്രസാദമായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.